Boek over het leven op boerderij De Heikrekel

vrijdag 29 maart 2019 - 13:26|Martin de Bruijne

GELDROP – De boerderij staat er al jaren niet meer. Huug Stam woonde er ooit en heeft veel herinnneringen aan boerderij De Heikrekel. De boerderij met percelen die tot 2003 op bedrijventerrein Spaarpot stond. Stam, geboren in Geldrop en nu wonend in Roermond, schreef een boek over zijn ouderlijk huis: De strijd gestreden. 

Het boek beschrijft de geschiedenis van boerderij De Heikrekel, die aan de Nuenenseweg bij het Eindhovensch Kanaal stond. Nu is daar bedrijventerrein Spaarpot Oost te vinden. Aanleiding voor het boek van Huug Stam vormt de vondst van twee documenten. Het eerste, zo legt Stam uit, betreft het aantekenboekje waarin de ontvangsten en uitgaven zijn vermeld. “Een kaft van hard karton beschermt de veertig beschreven pagina’s die de siutatie weergeven over de periode van 1 oktober 1945 tot 1 februari 1960.” Daarnaast is er het ‘Tabellarisch Register’ met gegevens over de periode van januari 1953 tot en met maart 1956. 

Documenten en gesprekken
In het voorwoord van ‘De strijd gestreden’ legt Huug Stam uit wat het doel van zijn boek is. “Vast te leggen wat gedurende een lange periode vanzelfsprekend is. Zaken die inmiddels geheel uit beeld zijn verdwenen en uit ons geheugen dreigen te verdwijnen.” Er is in het boek ruim aandacht voor maatschappelijke ontwikkelingen die invloed hebben gehad op de boerderij en haar inwoners. Naast de documenten heeft Huug Stam gesprekken gevoerd met zijn vader Gijs, die het bedrijf in 1952 overnam. Gijs Stam voert het bedrijf aan het kanaal vanaf het moment van zijn trouwen tot de afbraak van de boerderij. Huug Stam beschrijft het ontstaan van het Eindhovensch Kanaal, de geschiedenis van kasteel Geldrop en de familie Van Tuyll van Serooskerken. De broers Hendrik en Max van Tuyll van Serooskerken leggen op 11 juni 1923 de eerste steen. De boerderij wordt vernoemd naar de heikrekel, een insect dat in de omgeving veel voorkomt. Hendrik en Hanneke verhuizen met hun kinderen Antoon, Betje, Kaatje en Gijs naar De Heikrekel. Opvallend is dat het ging om een protestants gezin in een katholieke omgeving. 

Ontwikkelingen
De ontwikkellingen van de gebouwen, veestapel en bewoners van De Heikrekel worden door Huug Stam omschrijven. Zo schrijft hij dat de eerste wijziging na de bouw van De Heikrekel plaatsvindt tussen 1933 en 1934. Er komt dan een ruimte voor het koelen van de melk. “De wc krijgt een andere plaats omdat deze om hygiënische redenen niet te dicht bij de koelkamer mag liggen”, schrijft Stam.
Het kasboek geeft volgens Huug, samen met de toelichting van Gijs, een schat aan informatie. Voor de teelt van aardappelen worden pootaardappelen gekocht, twee keer per jaar wordt de waarde van de paarden geschat voor de verzekering. De familie Stam verkooopt aardappelen, eieren, appels en melk aan huis.

Melk uitventen 
Hendrik wil zijn geproduceerde melk zelf uitventen. Als niet katholiek kan hij geen volwaardig lid worden van de coöperatieve melkfabriek in Eindhoven en dat betekent dat hij een lagere prijs ontvangt voor de geleverde melk. Hendrik brengt melk rond met een bakfiets en later een kar met Shetlandse pony ervoor. Oudste zoon Antoon neemt in 1929 het venten van de melk over. De oudste dochter gaat met de fiets naar een aantal klanten. En De Heikrekel levert nog een relatief korte periode aan melkfabriek St. Lucia in Mierlo.
In 1952 trouwt Gijs Stam met Adri van Oostrum uit Someren. De ouders van Gijs, Hendrik en Hanneke, blijven een gedeelte van de boerderij bewonen. Huug is een zoon van Adri en Gijs. Hij volgt de Middelbare Landbouwschool en werkt daarnaast veel op het land. Ploegen, maaien van het gras en veeverzorging zijn taken van Huug. 

Verbouwingen
In ‘De strijd gestreden’ beschrijft Huug de verbouwingen en modernisering van de boerderij. “Vermeldenswaard is de telefoonaansluiting in 1956. In 1957 wordt een plan opgesteld voor het bouwen van een veldschuur. De geraamde kosten zijn vierhonderd tot vijfhonderd gulden.” Later komt er een stenen zolder boven de stal voor het melkvee en komt er een melkstal op het erf. In 1970 komt de eerste tractor op het bedrijf. Machinefabriek Zweegers ligt naast de kavel van De Heikrekel. “Zweegers test regelmatig de pas ontwikkelde werktuigen waarvoor ze grassland op de boerderij gebruiken”, geeft Stam aan. 

Percelen afstaan
Er volgt een periode van steeds meer percelen rond de boerderij afstaan. De familie Van Tuyll van Serooskerken verkoopt grond voor woningbouw, het bedrijventerrein rukt steeds verder op. Een reep grond wordt afgestaan vanwege uitbreiding van Sporkehout, een strook ten noorden van de sloot voor buitenbanen van tennisschool Geldrop Banen.
Uiteindelijk worden in 2003 de gebouwen gesloopt waardoor De Heikrekel geheel opgenomen is in het bedrijventerrein Spaarpot-Oost. Huug neemt de boerderij uiteindelijk niet over, ook de andere kinderen van Gijs en Adri kiezen een andere weg. “Uiteindelijk zwerven zij uit in diverse richtingen en verlaten zij voorgoed de boerderij”, meldt Huug. En dan valt definitief het doek voor De Heikrekel. Huug: “De boerderij is in 2003 afgebroken, de strijd van de bewoners van en voor De Heikrekel is gestreden.”  

 

Gerelateerde nieuwsberichten

Zorgwoningen en restaurant in voormalige Jozefkerk GELDROP – Er ligt een nieuw plan voor de leegstaande Sint Jozefkerk in Geldrop. De kerk in Braakhuizen-Zuid gaat als het aan de eigenaren ligt omgebouwd worden tot zorgwoningen. De... 24 april 2019 - 08:46
Paard van Schenkels naar Maker Faire Berlijn HEEZE – Vriendenkring Schenkels levert in mei een bijdrage aan de Maker Faire in Berlijn, met hun bewegende paard uit de theaterparade van 2018. Het huizenhoge stalen ros oogstte lof... 23 april 2019 - 13:24
Historische legervoertuigen rond Strandbad Nuenen NUENEN - Oude trucks, Amerikaanse jeeps en tal van andere historische voertuigen bij het Strandbad Nuenen. Club Wheels hield daar zondag de publieksdag. Tientallen voertuigen uit, voornamelijk, de Tweede Wereldoorlog... 21 april 2019 - 12:49
Veroorzaker dodelijk ongeval krijgt taakstraf MIERLO – Een taakstraf van 240 uur en een rijontzegging van achttien maanden, waarvan zes voorwaardelijk. Deze straf krijgt een 25-jarige man uit Mierlo voor het veroorzaken van een verkeersongeval... 17 april 2019 - 14:25
De Lepelaar verlaat de Wielewaal na 51 jaar GELDROP- Na 51 jaar gaat cafetaria De Lepelaar verhuizen. Winkelcentrum Wielewaal wordt verruild voor het centrum van Geldrop. Niet van harte overigens, eigenaar Peter Melis was liever op zijn vertrouwde... 17 april 2019 - 14:01
Toekomst kermis staat op het spel GELDROP-MIERLO – Het wordt steeds lastiger om de kermis in Geldrop te organiseren. De ruimte in het centrum wordt alsmaar kleiner, winkeliers zien liever geen attracties voor hun deur en... 17 april 2019 - 08:53